Wat is passend onderwijs?

De meeste kinderen kunnen de lessen op school goed volgen. Maar sommige kinderen hebben extra hulp nodig. Soms is er meer nodig dan de school kan geven. Dan gaat het kind naar een andere school in de regio.

Dat kan een andere gewone basisschool zijn. Of een school voor speciaal (basis) onderwijs. Elk kind met moet in de regio waar hij of zij woont, onderwijs krijgen dat bij hem of haar past. Dat heet passend onderwijs.

Scholen moeten ervoor zorgen dat een kind hulp krijgt op school. Of op een andere passende plek. Dat staat in de wet. We noemen dit zorgplicht. Deze verplichting geldt niet alleen voor leerlingen die al op een school zitten, maar ook voor leerlingen die zich aanmelden.

• Kijk naar de video over passend onderwijs van de overheid

We spreken ook steeds vaker over inclusief onderwijs. Daarmee bedoelen we dat alle kinderen welkom zijn, naar een school dicht bij huis kunnen en dat iedereen mee kan doen. In deze video van de overheid kun je meer te weten komen over inclusief onderwijs.

Elke school geeft hulp aan kinderen die dat nodig hebben. Dit noemen we ondersteuning. Scholen moeten hun ondersteuningsaanbod beschrijven in de schoolgids. Hier kun je dus meer informatie vinden. Je kunt ook altijd meer informatie vragen aan de leerkracht, intern begeleider of kwaliteitscoördinator.

De basis moet goed zijn. Daarom noemen we dit de basisondersteuning. Alle leerlingen mogen hiervan gebruikmaken. Heeft een leerling extra hulp nodig, dan gebeurt dit in eerste instantie vanuit de basisondersteuning van de school. Het kan bijvoorbeeld gaan om aanbod voor leerlingen met dyslexie, hulp voor leerlingen die moeite hebben zich te concentreren of extra begeleiding voor leerlingen met leerproblemen.

Als een kind méér hulp nodig heeft, dan spreken we over ‘extra ondersteuning’. Bij de inzet van extra ondersteuning wordt gewerkt met een ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) om de ontwikkeling van de leerling en het effect van de geboden hulp te volgen en te sturen. De extra ondersteuning wordt besproken in een multidisciplinair overleg (MDO), een vergadering met de ouders en indien mogelijk ook met de leerling. Soms regelt SPPOH die extra ondersteuning. Soms regelt de school dit zelf. 

De extra ondersteuning kan bestaan in de vorm van een ‘arrangement’ of andere hulp op school. Ook kan een leerling worden doorverwezen naar een school voor speciaal basisonderwijs of speciaal onderwijs (met een toelaatbaarheidsverklaring, TLV). 

Een arrangement is extra hulp of ondersteuning die een kind op school krijgt, bovenop wat normaal is in de klas. Het helpt kinderen die moeite hebben met leren, gedrag of ontwikkeling. De ondersteuning kan in de klas zijn of op een andere plek, en wordt afgestemd op wat het kind nodig heeft.

Scholen (schoolbesturen) voor regulier onderwijs, speciaal basisonderwijs (sbo) en speciaal onderwijs (so) werken in een bepaalde regio samen om te zorgen voor passend onderwijs. Dat heet een samenwerkingsverband.

Een samenwerkingsverband zorgt ervoor dat ieder kind dat dit nodig heeft extra hulp krijgt of naar een speciale school kan gaan. De scholen in het samenwerkingsverband spreken samen af hoe ze dat regelen.

SPPOH is het samenwerkingsverband in Haaglanden. Zij zorgen voor passend onderwijs voor alle basisschoolleerlingen in de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk.

SPPOH staat voor Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Haaglanden. Alle scholen voor basisonderwijs in de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk maken deel uit van SPPOH. Samen zorgen ze voor passend onderwijs voor alle leerlingen.

De meeste leerlingen volgen onderwijs op een basisschool, soms met hulp. Een klein aantal leerlingen volgt onderwijs op een school voor speciaal basisonderwijs (sbo) of op een school voor speciaal onderwijs (so).

De afspraken en manier van werken van SPPOH staan beschreven in het ondersteuningsplan. Dit vind je op de website van SPPOH.

Heeft jouw kind méér nodig dan de basisondersteuning? Dan maakt de school een plan. In dat plan staat hoe de school je kind gaat helpen om zich goed te voelen en goed te leren. De school maakt doelen om aan te werken.

Zo’n plan heet een ontwikkelingsperspectiefplan (OPP). Ook als je kind naar speciaal (basis)onderwijs gaat, maakt de school een OPP. Meestal doet de intern begeleider (IB’er) dit.

De school bespreekt met jou welke doelen in het OPP komen. En hoe de school je kind hierbij gaat helpen. Het OPP bestaat minstens uit twee delen: het uitstroomprofiel en het handelingsdeel. De school praat minimaal één keer per jaar met jou over het OPP.

In het uitstroomprofiel staat naar welke soort vervolgonderwijs de school toewerkt. Op welk niveau is je kind aan het eind van de basisschool? En wat voor onderwijs kan je kind volgen ná de basisschool?In het handelingsdeel staat welke extra hulp je kind krijgt om de doelen te halen. Ook dit overlegt de school met jou. Want jullie moeten het samen eens worden. Dit heet instemmingsrecht. De school vraagt je meestal om een handtekening te zetten. Zo is duidelijk dat je het ermee eens bent.

In 2025 is de ’Wet versterking positie ouders en leerlingen in passend onderwijs’ in werking getreden. Een van de dingen die in deze wet staat, is dat leerlingen het recht hebben om gehoord te worden als het gaat over hun ondersteuning op school. We noemen dit hoorrecht. Dit betekent dat scholen actief de mening van leerlingen betrekken bij belangrijke beslissingen over hun ontwikkelingsperspectief én over het ondersteuningsaanbod op school. 

Elk kind moet onderwijs krijgen dat bij hem of haar past. En extra hulp krijgen als dat nodig is. Het schoolbestuur moet daarvoor zorgen. Dat heet zorgplicht. De school onderzoekt welke hulp je kind nodig heeft – en of ze dit zelf kunnen geven.

Soms heeft de school hulp nodig, bijvoorbeeld van SPPOH. En misschien past een andere school beter. Dan helpt de school je om een andere school te vinden. De school waar je kind staat ingeschreven, heeft zorgplicht. Ook als er extra hulp is via SPPOH.

De zorgplicht van de school begint als jij je kind schriftelijk aanmeldt. Verwacht je dat je kind extra ondersteuning nodig heeft? Dan ben je verplicht om dit bij de aanmelding aan te geven.

De zorgplicht blijft gelden tot jij je kind aanmeldt bij een andere school. Op dat moment krijgt die nieuwe school de zorgplicht. Oók als ze vinden dat een andere school beter past bij je kind. Alleen ouders kunnen hun kind aanmelden.

Soms heeft de school géén zorgplicht, namelijk…

• Als de school vol is voor alle En dus niet alleen voor leerlingen die extra hulp nodig hebben.
• Als jij het als ouder niet eens bent met hoe de school denkt over onderwijs en opvoeding. Dit noemen we ‘niet onderschrijven van de grondslag’.

De school heeft zes weken de tijd om te bepalen of zij je kind toelaten. Deze periode kan als dat nodig is met vier weken verlengd worden.

De school onderzoekt eerst of ze zelf een onderwijsplek voor jouw kind hebben. Kunnen ze niet de juiste hulp bieden, óók niet met ondersteuning van SPPOH? Dan helpen ze je zoeken naar een passende school.

Alle scholen hebben een schoolbestuur. Zij zijn verantwoordelijk voor beslissingen over de school en het onderwijs. Dit doen ze meestal voor meerdere scholen. In de schoolgids staat bij welk schoolbestuur jouw school hoort.

Het schoolbestuur zorgt dat het geld wordt verdeeld, scholen genoeg personeel hebben en het onderwijs goed is.

Ook hebben schoolbesturen zorgplicht. Het schoolbestuur moet ervoor zorgen dat de school regelt dat elk kind onderwijs krijgt dat bij hem of haar past. En dat leerlingen extra hulp krijgen als dat nodig is. Dat doen ze soms met hulp van SPPOH.

Soms laat het schoolbestuur veel over aan de schoolleiding. Maar het bestuur blijft altijd eindverantwoordelijk.